Başkan Akaydın: “Herkesin yaşamak isteyeceği bir mahalle olacak” 

Antalya Büyükşehir Belediyesi, Haşim İşcan Mahallesi’ni ‘dünü hatırlatan, bugünü yaşayan, geleceği öngören’ bir yaklaşımla planlıyor. Şair Salah Birsel’in “Kapı pencere elekten” dizeleriyle anlattığı Haşim İşcan Mahallesi, bu planla yeniden hayat bulacak. Haşim İşcan Mahallesi Koruma Amaçlı İmar Planı 10 Şubat Çarşamba saat 09.30’da Büyükşehir Kültür Salonu’nda düzenlenecek çalıştay ile halk, meslek odaları ve sivil toplum örgütleri ile paylaşılacak. Başkan Akaydın, Haşim İşcan Mahallesi’ni daha yaşanır ve herkesin yaşamak isteyeceği bir alana dönüştüreceklerini söyledi. 

Antalya Büyükşehir Belediyesi, kent merkezinde olmasına rağmen, atıl vaziyette bekletilen bir mahalleye hayat verecek. Büyükşehir Belediyesi İmar ve Şehircilik Daire Başkanlığı, 1993 yılında Kentsel SİT Alanı ilan edilen ‘Haşim İşcan Mahallesi’nin Koruma Amaçlı İmar Planı’ çalışmalarını tamamladı. Kent içindeki konumu, sokak dokusu, tescilli yapıları, mimarisi, tarihi, kültürel ve sanat özelliğini hala taşıyor olması bakımından büyük önem taşıyan mahalle, ‘insan odaklı, kullanarak koruma ve farkındalık yaratma’ ilkesiyle yeniden planlandı. Planlama çalışmalarının ardından Haşim İşcan Mahallesi, alt-üst yapı, güvenlik, aydınlatma, ulaşım sorunları giderilmiş, kentsel tasarımı, cephe yenilenmesi, gençlik ve kültür merkezleriyle cazibe merkezi olacak.

RABETİYE DEĞİŞECEK

Eskinin Rabetiye, şimdinin Haşim İşcan Mahallesi herkesin yaşamak isteyeceği bir alan olarak yeniden planlanıyor. Antalya Büyükşehir Belediyesi İmar ve Şehircilik Dairesi Başkanlığı’na bağlı Koruma Uygulama Denetim Bürosu (KUDEB) ekibi, Haşim İşcan Mahallesi’nde uzun süredir gerçekleştirdiği planlama çalışmasının sonuna geldi. Ekip, SİT Alanı ilan edilen mahallenin fiziksel, sosyal ve ekonomik yapısını inceleyerek mekansal bilgileri elde etti. Alanın bina sayısı, tescil yapısı,  parsel büyüklükleri, ulaşımı, yapı ve onarım niteliğiyle birlikte mevcut durum değerlendirmesini yaptı. SİT Alanı olması nedeniyle değer açısından büyük önem taşıyan 3 bin 500 nüfuslu bölgede her konut ve sokak fotoğraflandı. Antalya Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nca belirlenen 39 adet tescilli kültür varlığını daha detaylı inceleyen planlama ekibi, tescile önerilecek geleneksel ve gelenekselle uyumlu yapıları belirledi. 10 tescile önerilen yapı, 16 geleneksel nitelikli,14 adet gelenekselle uyumlu yapının belirlendiği bu çalışmalar planlarla birlikte Koruma Bölge Kurulu’na sunulmak üzere albüm şeklinde hazırlandı. Nüfus, sosyal yapı, ekonomik yapının yanı sıra, kullanıcıların mahalleye bakış açıları, beklentileri, sorun olarak gördükleri noktaları da irdeleyen ekip, Haşim İşcan Mahallesi’nin nasıl bir yer olması konusunda anket çalışması gerçekleştirdi.

GÜÇLÜ-ZAYIF-FIRSAT VE TEHDİT YÖNLERİ BELİRLENDİ

Antalya Büyükşehir Belediye Başkanı Prof. Dr. Mustafa Akaydın’ın da talimatıyla, Haşim İşcan Mahallesi’nin nasıl planlanması gerektiği üzerinde yoğun bir çalışma yapan KUDEB ekibi öncelikle alanın, güçlü, zayıf, fırsat ve tehdit yönlerini belirledi. Alanın Kentsel SİT Alanı olması, kültürel değerlerin, mimari, mahalli, tarihsel, estetik ve sanat özelliğini taşıyor olması, alanın güçlü yönlerine önemli bir değer kattı. Atatürk, Işıklar, Tınaztepe ve Arık Caddeleri boyunca yer alan çok katlı yapılar nedeniyle alanın algılanamıyor olması, yerel yönetimlerin bugüne kadar mahalle için planlama, iyileştirme çalışmalarını yapmaması, tescilli yapıların terk edilerek yıkılmaya bırakılmış olması ve altyapının olmaması da alanda güvensiz bir yaşam sürdürülmesine neden olmuş.

ALT YAPI EKSİKLİĞİ  BÜYÜK SORUN

Alanla ilgili fırsat yönleri de yok değil. Kent Merkezi’nde, “Yenileme ve Düzenleme” çalışmasının yapılması, Antalya Kent Merkezi Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi’nde yer alması, Kent Belleği Merkezi’nin (Kent Müzesi) mahalle içerisinde bulunması da planlama çalışmalarında fırsat olarak değerlendirildi. Bununla birlikte alanda bulunan yapıların ömrünü tamamlayıp yıkılma tehlikesi arz etmesi, altyapı eksikliği, ulaşım ve otopark sorununun yaşanması da planlama içerisinde bir tehdit olarak belirtildi. Planlama ekibi, çözüm önerilerinin ve bu tehditlerin ortadan kaldırılmasına yönelik plan kararlarının geliştirilmesine çalıştı.

PLAN YAKLAŞIMI

Restorasyon Uzmanı Doç. Dr. Emre Madran’ın danışmanlığında sürdürülen çalışmalarda alanın geçmişini unutmayan, geleceğini öngören, dünü, bugünü  ve yarını arasında dengeler kuran bir yaklaşımla planlanması hedefi belirlendi. Planlama çalışmaları alanın kimliğini yansıtacak, insan odaklı, katılımcı, mevcut kullanıcıların isteklerini dikkate alan, alandaki söz sahibi kurum, kuruluşlar, sivil toplum örgütleri ile mahallede yaşayanlar arasında arabulucu rol üstlenen bir yaklaşımla yapıldı. Alanın mevcut potansiyelleri değerlendirildi. Kent Müzesi, Antalya Lisesi, Kaleiçi’ne yakınlık, AKMED, Suna İnan Kıraç Müzesi’nin, bölgeye artı değer sağlayacağı düşünülerek, kurgulanan odak noktaların işlevlendirilmesinde önemli rol oynadı. Çay bahçesi, yazlık sinema, kahvehane, kıraathane kullanımlarının da yer alması öngörülen alanlarda, halkın eski Antalya günlerini yeniden yaşayacağı, keyifle gezineceği, eğleneceği bir ortam yaratılmaya çalışıldı.

SİMGESEL MAHALLE KAPISI

Haşim İşcan Mahallesi’nin algılanabilirliğinin ve kentle bütünleşmesinin sağlanması  açışından planlamada kentsel SİT dokusunu hissettiren 3 giriş  ön plana çıkarıldı. Yaya ulaşımının ağırlık verildiği planlamada ilk giriş noktası Arık Caddesi (1305 Sokak) olarak belirlendi. Söz konusu giriş noktasına öncelikle gösterişli simgesel bir mahalle kapısının yapılması planlanıyor. Böylece mahalleye girerken sakinlerin veya ziyaretçilerin bir farkındalık yaşaması amaçlanıyor. Aynı bölgede geleneksel ticari bir merkez, merkezin içinde, yöresel mutfak, lokantalar, açık alan meydan düzenlemesi, insan ilişkilerinin canlandırılması için kahvehane kültürünün yaşatılması düşünülüyor. 

GENÇLİK VE KÜLTÜR MERKEZLERİ

Mahallede düşünülen 2’nci giriş noktası ise Işıklar Caddesi’nde  Kent Müzesi’nin bulunduğu sokak olarak planlandı. Muhtarlığın da yer aldığı bu nokta, meslek odası, dernekler ve sivil toplum örgütlerinin de yer alacağı bir meydan olarak kurgulandı. Alanda kültürel ve yöresel özellikleri tanıtmak ve yaşatmak isteyen gönüllü kuruluşların ve derneklerinde yer alması öngörüldü. 3’üncü giriş noktası ise Atatürk Caddesi’nden (1296 sokak) planladı. Cadde üzerinde bulunan binalarda cephe giydirmeleri ile bir prestij sağlanması amaçlanıyor. Ayrıca Antalya Lisesi’nin bulunması nedeniyle de bölgede bir gençlik ve kültür merkezi yapılması, el sanatları sokağı, sergi alanları, sahaflar, sanat atölyeleri, çiçek festivali faaliyetlerinin yapılması ayrıca dönemi yaşatan bir çeşme oluşturulması ele alındı.

UYUMLU KULLANIM

Planlama çalışmalarında alanla uyumlu kullanım dikkate alındı. Buna göre, çalışmalarda dokuyu bozmadan, yaya trafiğinin yoğun olduğu anlayış hakimiyetine yer verildi. Planlamada yerel ve geleneksel ticaret, araç, yaya yolları, meydanlar otoparklar, yeşil alanlar, sağlık, eğitim, dini, kültürel donatı alanları, turizm kullanımları, ulaşım ve otopark alanları oluşturuldu.

YEŞİL DOKU

Haşim İşçan Mahallesi Kentsel Sit Alanı arazi çalışmaları sırasında, alanda yer alan bahçeler yerinde incelendi. Etrafı doğal taş duvarlarla çevrili küçük bahçelerde Akdeniz iklim kuşağının karakteristik bitkileri ve Antalya ile adeta özdeşleşmiş bitkilere (turunç, dut, nar, incir, servi, zeytin, yasemin, mersin) rastlandı. Mevcut bahçelerde yer alan bitkilerin özellikle de ağaçların korunması esas alındı. Yeni oluşturulacak olan bahçe ve meydanlarda ise turunç, dut, begonvil, zakkum gibi Akdeniz iklim kuşağı ve Antalya’nın karakteristik bitkileri tercih edildi. 
 

YAYA AĞIRLIKLI ULAŞIM

Ulaşımın yaya ağırlıklı olması planlanan çalışmalarda kültürel varlıkları yoğun olarak barındıran yollar ana yaya aksları  olarak belirlendi.

Alandaki araç yollarının ring yaparak mahalleye servis sağlaması ve bu yollara girişlerin sadece mahallede oturanların, işyeri sahiplerinin ve ziyaretçilerin kullanacağı şekilde kontrollü olarak yapılması öngörüldü. Arık Caddesi’nden mahalleye yapılan giriş tek yönlü olarak düşünülerek sokak kesitinin elverdiği noktalardan geçirilerek Antalya Lisesi yönünde devamlılığı sağlanarak tekrar Arık Caddesi’ne çıkışı öngörüldü. Alandaki açık alanların bir bölümü otopark olarak değerlendirildi. Araç yolları üzerinde yaşayan nüfusa ve bu mahalleyi kullananlara yönelik otoparklar oluşturuldu. 

PLAN ÇALIŞTAY’DAN SONRA MECLİS’E GELECEK

KUDEB, planlama çalışmasını  10 Şubat Çarşamba günü saat 09.30’da Büyükşehir Kültür Salonu’nda düzenlenecek bir çalıştay ile kamuoyuna anlatacak. 2’nci kez düzenlenecek çalıştay raporlarının ardından oluşturulacak son Haşim İşcan Mahallesi Koruma Amaçlı İmar Planı’nın yasal onama süreci başlatılacak. Plan önce Büyükşehir Belediye Meclisi’ne gönderilecek. Meclis, planı Antalya Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu’na gönderecek. Koruma Kurulu planı onaması halinde son aşama olarak Kültür ve Turizm Bakanlığı’na gönderecek.  

BAKANLIK ONAYLAYACAK

Bakanlığın da onaylamasının ardından Büyükşehir Belediyesi alt ölçekli uygulama projesine geçilecek. Proje aşamasında Büyükşehir Belediyesi AYKOME Şube Müdürlüğü’nün öncülüğünde, TEDAŞ, TELEKOM ve ASAT ile işbirliğine geçerek alanda altyapı çalışmaları başlatacak. Haşim İşcan Mahallesi’nde alt ve üst yapı, çalışmaları yapılacak. Aydınlatma ve güvenlik sorunu giderilecek. Mahalledeki mevcut ağaçlar korunurken, bölgeye erguvan ve turunç ağaçları dikilecek. Cepheleri yenilenecek binalar göz kamaştıracak. Trafik Kaleiçi gibi tek yön işleyecek. Haşim İşcan herkesin yaşamak istediği ve yaşayabileceği bir alan olacak. 
 
 

Herkesin yaşamak istediği

bir mahalle yaratacağız 

ANTALYA Büyükşehir Belediye Başkanı Prof. Dr. Mustafa Akaydın, Haşim İşcan Mahallesi Koruma Amaçlı İmar Planı’nda son aşamaya gelindiğini söyledi. Haşim İşcan Mahallesi’nin daha yaşanır ve herkesin yaşamak isteyeceği bir alana dönüştürüleceğini belirten Başkan Akaydın, “İnsan odaklı bir planlama yaklaşımıyla çalışıldı. Ancak planlama çalışmasında koruma ön plandaydı. Özellikle şunun bilinmesini istiyorum ki, burada yapılan planlama çalışmasında rant yoktur. Mevcut alan korunacaktır. Yani bir bina yıkılıp yerine çok katkı bir bina yapılmayacaktır. Çünkü burası SİT alanıdır” dedi.

DÜNYA KENTİ ANTALYA

Başkan Akaydın, bir yeri kent yapan özelliklerin başında kültürel, doğal, tarihi ve mimari özellikleri ile doğayla uyumlu bir plana sahip olması gereken değerler geldiğini belirterek,

“Biz Antalya’nın sahip olduğu değerlerin farkındayız ve projelerimizi de var olan önemli değerlerin kullanılmasına yönelik oluşturduk. Antalya’yı hiçbir dünya kentine benzetmeyeceğiz. Antalya’yı, değerlerini yaşatarak dünya kenti haline getireceğiz.

Kent merkezinin cazibe merkezi haline getirilmesi açısından kentsel dönüşüm projelerini çok önemsiyorum. Bizim bu konudaki temel ilkemiz belirli öncelikler çerçevesinde çok yönlü ve planlı bir dönüşüm olacaktır” diye konuştu.

KENTE KİMLİK KAZANDIRACAĞIZ

Başkan Akaydın, planın önemine dikkat çekerek, şunları söyledi: “Seçim öncesi de söylediğim gibi, kent merkezi yenileme ve dönüşüm projelerimizi hayata geçirmeye başlıyoruz. Projenin hedefi önümüzdeki süreçte kent merkezinin yenileme ve dönüşümünü tamamlamaktır. Böylelikle bir yandan eskimiş yapı stoku tasfiye edilirken, diğer yandan kent merkezinde içinden çıkılmaz hale gelen trafik, yeşil alan yetersizliği, meydan düzenlemeleri, altyapı gibi sorunları kalıcı bir şekilde çözüme kavuşturulacak. Kentin büyümesinin değil, kimlik kazanması ve kentsel fonksiyonlarda sistemli bir bütünlüğün sağlanmasını hedefliyoruz.”

HAYALİMDEKİ ANTALYA

Antalya’nın sahip olduğu tarihi, kültürü, turizmi, sanayisi gibi büyük potansiyeli ile halkına yüksek yaşam kalitesi sunan bir kent olduğunu vurgulayan Başkan Akaydın, “ Hayalimiz, Antalya’nın bir turizm, bilim ve kültür başkenti olmasıdır.Hayalimizdeki Antalya, kentin yitirmiş olduğu değerleri onarmak, eski güzel siluetine, akarsu seslerine, kumrularına, portakal çiçeği kokularına, sessizliğine ve huzuruna tekrar kavuşmak için vatandaşlarımızın da katılımıyla çaba sarfeden bir Antalya olacaktır” dedi.