|
|
|
Her kaktüs “Kaynana” değildir
|
|
|
2008-07-31
13:15
|
2008-07-31
13:15
|
Her kaynana “kaktüs gibi” mi bilinmez ama , Her kaktüs “Kaynana” değildir
|
| |
Kaktüs deyince aklınıza ne gelir sahi? “Kaynana Dili”, “Kaynana Yumruğu” veya “Kaynana Sopası” mı. Bu arada “Frenk Yemişi”nin de kaktüs olduğu aklımı daha sonra geliyor nedense. Biz 15 yıl öncesinden başlayan “taş kaktüs” sevgimizin peşinden giderken burnumuzun dibinde, Antalya’da bir kaktüs cenneti olduğunu öğrendik. “Çöl Bitkisi” derler ya, ayağımıza kadar gelen kaktüs cenneti iklim çölleşmesiyle ölçülebilir mi? Diye düşündük, tabii işin sadece latifesindeydik.
Aziz Google sayesinde bulduğumuz ve ulaştığımız Taner Angay meğer yıllardır burnumuzun dibinde yetiştirirmiş, hatta bunları internet aracılığıyla dünyanın dört bir yanına satarmış. İç piyasada İstanbul, Ankara ve İzmir ile çalışırmış. Türkiye içinden koleksiyoncular varmış, sabah uçakla gelir, kaktüsünü alıp gidermiş. 
Meğer yurtdışında kaktüs severlerin derneği varmış ve üye sayısı 40 bin civarındaymış. Taner bey de kaktüs sevgisine Almanya’da yakalanmış. 1980’li yılların başında. 1987’de Finike’ye yerleşmiş. 1994 yılında Antalya merkeze taşınmış ve 2 yıldır da Varsak kasabasındaki 2 bin metrekareyi aşkın alanda şu an 3 bin 800 çeşit kaktüs var.
“Hadi canım sende” demeyin, Taner bey bunu ispata hazır. Hani Hoca Nasreddin demiş ya “Dünyanın ortası benim durduğum yer. İnanmayan ölçebilir” diye. Burada durum öyle değil, envantere dayanıyor.
-Biraz bilgi verir misiniz kaktüs türleri nasıl ayrışıyor?
Kaktüsler üç ana gruba ayrılır. Biri bizim “Frenk Yemişi” dediğimiz aynı zamanda “Kaynana Dili” de denilen tipler, birde “Kaynana Sopası” olarak genellenen uzayan tipler var. Üçüncü grup ise “Kaynana Sopası” yani “Top Kaktüs” olarak tanımlanan yuvarlak cins kaktüsler. Bunlar kendi içinde binlerce türe ayrılır. Örneğin Mamillarya cinsi kaktüsün yaklaşık 500 çeşidi var.
Sadece Almanya'da 40 binden fazla kaktüs derneği üyesi varken, 300 binden fazla da koleksiyoncu varken, Türkiye'de bu bitkinin uzun yıllar hiç üretilmemiş olması, bir derneğinin bile olmamasını baştan yediği “Kaynana Dili” veya “Kaynana Sopası” na bağlayabilir miyiz?
- Turgut Özal döneminde kaktüs ithalatına izin varilmese bugünü de göremeyecektik. Kaktüsün Türkiye'deki geçmişi 15 yıl gibi kısa bir zamandır. Avrupa'da kaktüs 500 yıldır yetiştiriliyor. Biz yılda yaklaşık 50 bin adet kaktüs yetiştiriyoruz.
Kaktüs biraz da sabırdır belki ve biz Türkler biraz tezcanlıyız. Ondan tutulmamış olabilir mi ülkemizde?
- “Kaktüs, domates gibi hemen birkaç ayda satışa hazır hale gelmiyor. Tohumu attıktan yaklaşık 3 yıl sonra satılmaya başlanıyor. Bazıları ise 15 yılı buluyor. Kaktüsten hemen gelir elde edemezsiniz. Para kazanmadan 3 yıl pek kimse beklemez.” 
Bakımı ve yetiştiriciliğin püf noktaları nelerdir?
- “Kaktüsün en kalitelisi tohumundan yetişeni. Kaktüs yetiştirmek zahmetli ve zaman alan bir uğraş. Aylarca susuz yaşayabilen dayanıklı bir bitki. Kaktüsü yetiştirirken dikkat edilmesi gereken en önemli husus, toprağı kurumadan su vermemek gerekiyor. Islaklığı sevmediği için fazla sulanınca kökleri çürüyor. Bir diğer önemli özelliği de kireçli toprağı sevmiyor. Onun için toprağını özel olarak dışarıdan ithal ediyoruz. Bir çok insana gülünç gelen kaktüs yetiştiriciliği uçuk insanların işi.”
Kaktüsler hakkında
Kaktüsün vatanı neresidir?
Kaktüs Amerika kökenli bir bitki. Meksika, Orta ve Güney Amerika. Peru, Bolivya ve Afrika'da da bazı kaktüs çeşitleri var. Afrika'da daha çok succulent bulunmakta. Ayrıca Asya’da da da bir iki tür var.
Türkiye'de yetişen kaktüs türleri nelerdir? Endemik kaktüsler var mı?
Türkiye'de Kanana dili Opuntia’nın yerel bir tür olduğunu söyleyebiliriz. Ayrıca Agave, sabırlık, Bodrum taraflarında sık sık gördüğümüz bitki artık yerel bir tür gibi oldu.
Kaktüs dikenleri batınca ne yapılır?
Kaktüsün diken acısı" zamanla geçer". Diken batmalarında zeytinyağı sürmek iyi olur. Dikenin çıkmasını kolaylaştırır. Bazı kaktüslerin balık oltası gibi dikenleri vardır. Onları örnek olarak bulunduruyoruz ama satışını yapmıyoruz. Çünkü bunlar oldukça tehlikeli dikenlere sahipler.
Kaktüsleri bakım çeşitlerine göre (ışık/gölge isteği, su isteği) kaç gruba ayırabiliriz?
Türlerine göre kaktüslerin bakımı farklılık gösterebilir. Işık isteyen var, nispeten gölgeyi tercih edenleri var. Kışın eksi derecelere düşmedikçe etkilenmeyenler var. Eforbia soğuktan zarar gören bir türdür.
En çok hangi kaktüslere talep var? Bu zaman içinde değişim gösteriyor mu?
Kaktüste de modalar var ve zaman zaman çeşitli türlere ilgi artıyor. Bir ara aşıl türlere ilgi fazlaydı. Bu aralar lilops, yaşayan kayalar ilgi görüyor.
Zehirli kaktüs türleri var mı? Dikenleri dışında çocuklardan özellikle uzak tutulması gerekenler?
Zehirli kaktüs yok. Ama narkotik kaktüsler var. Peru menşeli Lopofora Wiliamsi narkotik özelliğe sahip. Bu yüzden Peru dışına çıkarılması yasak. Bu özelliğinden ötürü, zamanında önemli ölçüde tahrip edilmiş. Peru 'da çiğnenerek kullanılıyor.
Kaktüsler tohumdan üretilebilir mi?
Tohumdan üretim, inceliği çok olan zahmetli bir iş. Tohum çimlendirmeye gölgede başlanmalı. Geliştikçe ışık arttırılmalı. Nem ayarı çok önemli. Strofor kasalar tercih ediliyor üretiminde, altına çok iyi drenaj istiyor. Torf ve kum karışımından çok iyi bir vasat elde edilmesi gerek. Nemi korumak ve kedilerle kuşlar tarafından eşelenmesini önlemek için üzerine cam kapatılmalı, sık sık da havalandırılmalı.
Kaktüslerin bakımı nasıl olmalı?
Yazın cam önü ve balkonlar uygun.. Haftada bir su vermek yeterli. Nemine bakmalı, toprak kurumamışsa suyu vermekte acele etmemeli. Kaktüs susuzluğa değil fazla suya duyarlıdır. Kışın, hiç su vermeyin. Ancak, iç mekanlarda su kaybı olabilir. Kaloriferli yerlerde, cam önlerinde haftada bir duruma göre sulanabilir. Eğer kaktüs soğuk bir ortamdaysa ayda bir sulanması yeterlidir. İyi kaktüs suni besinle beslenmemiş olmalıdır. Suni beslenme hızlı büyümeye neden olsa da dayanıksız yapar bitkiyi.
|
|
|
|
Ad, Soyad, Email bilgisi içermeyen, hakaret ve TCK'ya aykırı ifadeler barındıran, içerikle ilgisi olmayan yorumlar yayımlanmaz.
Yorumlarda geçen ifadelerin sorumluluğu yorumu yapan kişiye aittir. Bizimantalya.com, yorum ekleyen okura ait IP adresi, E-mail adresi ve Ad-Soyad bilgilerini saklama ve resmi makamlarca istendiği takdirde okurun bilgisine ve onayına başvurmaksızın paylaşma hakkına sahiptir.
Yorumlar (Bu haber 0 kez yorumlanmıştır) |
| |
|
|
|
Röportaj |
|
Aksu’da Bir Cevher |
 |
| Başarılı Bürokrat Yusuf Vermez Aksu'da yerel seçimlerde MHP'den hizmetlerini sürdürecek |
|
|
|
|
|
Giriş Sayfam Yap
Tüm Yazarlar
