Turizm sektörünün bazen açık bazen gizemli yönlerini duyarız. İşin görünen yüzü ülke turizmine katkı koyması, ülkeye yatırım kazandırması, teşvik veya başlıca pembe görüntüler yansır gün ışığında.

Bir de sektöre hizmet veren ara sektörün durumu nedir? Buna da göz atmak gerektiği kanısındayım.

Yıllardır kulağımıza gelir bazı şikayetler.

Demirciden, mobilyacısına, temizlik firmasından peyzajına, gıda sektöründen tekstiline, reklamcısından ajansına kadar küçük veya orta ölçekli esnaf otellere iş yapar. Ancak bazı otellere yapılan işlerin fatura adresi ise farklı bir paravan şirket gösterilmesi iddia ediliyor zaman zaman.

Esnaf sezon sonu tahsilat yapmak için gittiğinde “Bu faturanın muhatabı otel değil falan şirket. O da sezon sonu gitti” cevabı alanlar da çok oldu iddialara göre. İş otele yapılı veya gıda otele verildi ama fatura kesilen şirket farklı. Böyle bir şey olur mu veya var mı?

İşini yapan ancak parasını alamayan çok sayıda esnaf ya da şirket söz konusu oluyordu. “Olur mu yahu? Koskoca otel, şirket, turizmci iş adamı milyonlarca dolarlık yatırım yapmış, ensesi kalın paşalar gibi boy gösteriyor. İsim yapmış namı şanı var. Bir esnafın parasını mı ödeyemeyecek?” diye inanmak istemdik.

Ne yazık ki buna benzer şikayetler ve iddialar halen var gündemde.

Eğer koskoca otel işletmesi, yatırımcı turizmci iş adamı küçük esnafın emeğini, alın terini ödeyemiyorsa “Şu otel veya iş adamı batıyor mu?” anlamı da çıkmaz mı?

Öte yandan bakıyorsunuz, borcunu ödemeyen ağa, paşa yatırımcı turizmci iş adamının keyfi yerinde. İşletme zincirini uzatıyor genişletiyor. Buna da şaşırmamak elde değil. Demek ki bu durumda ağa paşa gibi boy gösterenlerin büyük yatırımcıların, alın teriyle emek veren esnafın sırtından geçiniyor anlamı çıkmaz mı?

Bir de alacaklı esnaf veya şirket, bu ağa babaya ulaşamıyor ve “bunlar büyük adam!” diye üstüne gidemiyor iddialara göre.

Hal böyleyken bir yanda lüks hayat ve şatafatlı yatırımcı pozisyonu, bir yanda bu yatırımcılar yüzünden işyerine evine icra gelen, işini batıran, yuvası yıkılan, sinir hastası olan, intihar eden küçük veya orta ölçekli esnaf ya da şirketler.

Otellere hizmet veren bazı tedarikçi, ara sektörün sıkıntıları ne olacak? Böyle sıkıntıları yaşayan esnafın derdini kim çözecek?

Her iki tarafın da bağlı oldukları kuruluşlar var.

Esnaf kanadında AESOB, şirketler tarafında ATSO, turizmci kanadında AKTOB, TÜROB veya buna benzer kuruluşlar, ortaklaşa çalışma yapmalı, bu tür iş ve ödeme sıkıntılarının çözümü için iş yapan ve yaptıranlar arasında uzlaşmacı görevi yapmalıdır.

Amacımız yatırımcıyı baltalamak değil buda bilinmelidir.

Esnafa borcunu vermeyen, paravan şirket iddiaları ile ilgili isim vermek istemedik. Bu tür sıkıntıların devam etmesi halinde sıkıntısı olan esnaf veya şirketler sorun yaşadıkları otelleri bize bildirirlerse, isimleri yazmaktan da çekinti duymayız.

Ancak ilgili sektör kurum ve kuruluşları, “Kurumlar Arası Ticari Uzlaşma Komisyonu” kurmalı ve karşılıklı üyelerinin alacak verecek sorunlarına çare olmalıdır.